Web sitesi yaptırma süreci: adım adım ne oluyor?
Keşiften devir teslime kadar yedi adım, her adımın çıktısı, projeleri geciktiren gerçek sebepler ve ajanstan istemeniz gereken belgeler.
Yazan: OSBSA Bilişim
Projeler teknik sebeplerle gecikmiyor. Gecikme neredeyse hep aynı yerden çıkıyor: kimin ne zaman ne vereceği baştan yazılmamış oluyor.
Aşağıda yedi adım var. Her adımda kim ne teslim ediyor, onayı kim veriyor ve işler genelde nerede tıkanıyor.
Süreç kaç adımdan oluşuyor?
| Adım | Ne yapılır | Çıktı | Onay kimde |
|---|---|---|---|
| 1. Keşif | İhtiyaç, rakip ve hedef analizi | Kapsam belgesi, teklif | Müşteri |
| 2. Bilgi mimarisi | Sayfa listesi, menü, adres yapısı | Site haritası, içerik iskeleti | Müşteri |
| 3. Tasarım | Ana sayfa ve iç sayfa şablonları | Tasarım dosyaları, tasarım sistemi | Müşteri |
| 4. Geliştirme | Kodlama, panel, form, entegrasyon | Test ortamı adresi | Ajans |
| 5. İçerik ve SEO | Metin yerleşimi, başlık, şema | Başlık/açıklama tablosu | Müşteri |
| 6. Test ve yayın | Hız, erişilebilirlik, yönlendirme testi | Test raporu, canlı site | Ajans |
| 7. Devir | Eğitim, kod ve erişim teslimi | Teslim dosyası | Müşteri |
1. Keşifte ne konuşulur?
Bu adım "ne istiyorsunuz" sorusundan ibaret değildir. İyi bir keşif görüşmesinde şunlar konuşulur: ne sattığınız, alıcının karar verirken neye baktığı, şu anda talebin hangi kanaldan geldiği, rakiplerin ne yaptığı ve siteden beklenen ölçülebilir sonucun ne olduğu.
Çıktısı bir kapsam belgesidir. Bu belgede hangi sayfaların olacağı, hangi özelliklerin dahil olduğu ve nelerin dahil olmadığı yazılıdır. Son kısım en önemlisidir; kapsam tartışmalarının tamamı "bu dahil sanıyordum" cümlesinden doğar.
2. Bilgi mimarisi neden tasarımdan önce gelir?
Çünkü tasarım, içeriğin biçimidir. İçeriğin ne olduğu bilinmeden yapılan tasarım, gerçek metinler geldiğinde bozulur.
Bu adımda sayfa listesi, menü yapısı ve adres (URL) şeması kesinleşir. Adres yapısının burada bitmesi önemlidir: yayından sonra adres değiştirmek yönlendirme borcu yaratır ve arama motorundaki birikimi riske atar.
İyi bir içerik iskeleti şunları içerir: her sayfanın cevapladığı soru, sayfadaki bölüm başlıkları, hangi bölümde hangi eylem çağrısının olacağı ve sayfanın hangi diğer sayfalara bağlanacağı.
3. Tasarım adımında nelere dikkat edilir?
Tasarım genellikle ana sayfayla başlar, çünkü tasarım dilinin tamamı orada kurulur. Ana sayfa onaylandıktan sonra iç sayfa şablonları üretilir.
Geri bildirim verirken iki kural işe yarar:
- Tek seferde toplu geri bildirim verin. Parça parça gelen talepler ayrı revizyon turu sayılır ve süreyi uzatır.
- "Beğenmedim" yerine "şu işe yaramıyor" deyin. "Bu buton görünmüyor", "fiyat bilgisi aşağıda kalmış" gibi somut geri bildirim uygulanabilir; zevk ifadeleri döngü yaratır.
Bu adımda ortaya çıkan şey sadece görseller değil, bir tasarım sistemi olmalıdır: renk paleti, tipografi ölçeği, boşluk düzeni ve bileşen kütüphanesi. Sistem varsa yeni sayfa eklemek ucuzdur; yoksa her sayfa yeniden tasarım demektir.
4. Geliştirme sırasında müşteri ne yapar?
Bu adımda müşterinin işi azdır ama kritik bir görevi vardır: test ortamını düzenli kontrol etmek. Ara çıktıyı görmeden "her şey bitince bakarım" demek, en pahalı geri bildirim biçimidir.
Geliştirme adımında ajans tarafında şunlar üretilir: arayüz kodlaması, yönetim paneli, formlar ve e-posta bildirimleri, varsa entegrasyonlar, çok dilli yapı ve arama/filtreleme işlevleri.
5. İçerik ve SEO adımında neler yapılır?
Metinler yerleşirken teknik SEO kurulumu da tamamlanır:
- Her sayfada tek H1 ve düzgün bir H2/H3 sırası
- Sayfaya özel başlık (60 karakteri geçmeyen) ve açıklama (150-160 karakter)
- Yapısal veri: Organization, LocalBusiness, Service, FAQPage, BreadcrumbList, Article
- Görsellere anlamlı alternatif metin
- İç bağlantılar: hizmet sayfasından pakete, paketten vaka çalışmasına, oradan iletişime
- Sitemap ve robots.txt
Bu adımda ajanstan sayfa bazlı bir başlık/açıklama tablosu isteyin. Tablo yoksa bu iş büyük ihtimalle yapılmamıştır.
6. Test ve yayına alma neleri kapsar?
Yayın öncesi kontrol listesi en az şunları içermeli:
- Core Web Vitals ölçümü: LCP, INP ve CLS değerleri
- Gerçek cihazlarda mobil kontrol
- Erişilebilirlik: klavye gezinimi, odak halkası, kontrast, form etiketleri
- Tüm formların gerçekten e-posta gönderdiğinin doğrulanması
- 404 taraması ve kırık bağlantı kontrolü
- Yenileme projesinde 301 yönlendirme haritasının tek tek denenmesi
- Search Console doğrulaması ve sitemap gönderimi
- Yedekleme kurulumunun çalıştığının teyidi
Yayın günü seçimi de küçük ama gerçek bir detay: cuma akşamı canlıya çıkmak, hafta sonu boyunca kimsenin bakmadığı bir hata riskini alır.
7. Devir teslimde ajanstan ne istemelisiniz?
Teslim dosyasında şunlar bulunmalı:
| Kalem | Neden gerekli |
|---|---|
| Kaynak kodu (sürüm geçmişiyle) | Başka bir geliştiriciye devredebilmek için |
| Veritabanı yedeği ve şema | Taşıma ve geri dönüş için |
| Alan adı ve barındırma erişimleri | Bağımsızlık için |
| Panel yönetici hesabı | İçerik güncellemesi için |
| Üçüncü taraf hesapları | Analitik, e-posta, ödeme servisleri |
| Kurulum ve yayın yönergesi | Yeni sunucuya taşınabilmek için |
| Bilinen eksikler listesi | Devralan kişi için dürüst başlangıç |
Son satır çoğu teslimde yoktur. Hiçbir yazılım eksiksiz teslim edilmez; dürüst olan eksiği yazılı bırakandır.
Projeler en çok nerede tıkanıyor?
Deneyimimize göre gecikmenin kaynağı neredeyse hep aynı üç yerdir:
- İçerik beklemesi. Metin ve fotoğraflar gelmediği için tasarım boş kutularla ilerler, gerçek içerik gelince düzen bozulur.
- Dağınık onay zinciri. Karar verici belli değilse her revizyon yeni bir görüş turuyla döner.
- Sonradan eklenen kapsam. Geliştirme başladıktan sonra gelen "bir de şu olsun" talepleri, tasarım aşamasındakinin birkaç katı emek demektir.
Bu üçünü baştan çözmek, teslim süresini kod yazmaktan daha çok kısaltır.
Ajansa sorabileceğiniz tek soru
İyi yürüyen bir projede her adımın tanımlı bir çıktısı, bir onay noktası ve tek bir muhatabı vardır. Ajans seçerken sorabileceğiniz en faydalı soru şudur: "Bana her adımın sonunda ne teslim edeceksiniz?"
Sürecin bizdeki hâlini çalışma şeklimiz sayfasında ayrıntısıyla görebilir, projenizi konuşmak için teklif formunu doldurabilirsiniz.
- web sitesi süreci
- proje yönetimi
- brief
- teslim