Web tasarım ajansı nasıl seçilir?
Portfolyo bakmak yetmiyor. Teklif alırken sorulacak sorular, sözleşmede aranacak maddeler ve ilk görüşmede fark edebileceğiniz uyarı işaretleri.
Yazan: OSBSA Bilişim
Bir ajans seçerken elinizde genellikle üç teklif ve bir portfolyo sayfası oluyor. Portfolyo size işin nasıl göründüğünü söyler, nasıl yürüdüğünü söylemez. Aradaki fark, projenin altıncı ayında ortaya çıkar.
Bu yazı, kendimiz de teklif veren taraf olduğumuz için biraz garip bir yazı. Yine de yazıyoruz, çünkü aşağıdaki soruları soran müşteriyle çalışmak bizim işimizi de kolaylaştırıyor.
Önce şunu netleştirin: ne satın alıyorsunuz?
Ajans seçmeden önce cevaplanması gereken soru, ajansla ilgili değil sizinle ilgili.
Siteden ne bekliyorsunuz? Teklif toplamak mı, katalog dağıtmak mı, online satış mı, yoksa sadece "aradıklarında bir şey bulsunlar" mı? Üçü farklı proje, farklı bütçe.
Bunu yazılı olarak bir paragrafa sığdıramıyorsanız, gelen teklifler de birbirini tutmaz. Her ajans kendi anladığı işi fiyatlar ve siz elma ile armut karşılaştırırsınız.
Teklif alırken sorulacak 12 soru
Aynı soruları her ajansa sorun. Cevaplar arasındaki fark, fiyat farkından daha çok şey anlatır.
- Tasarım özel mi hazırlanacak, hazır tema mı kullanılacak? Tema kullanılıyorsa hangisi ve lisansı kimin adına?
- Kaç revizyon hakkım var ve bir revizyon turu tam olarak neyi kapsıyor?
- Metinleri kim yazıyor? Fotoğraf çekimi dahil mi?
- Yönetim panelinden neleri kendim değiştirebiliyorum? Fiyat ve içerik için sizi beklemem gerekiyor mu?
- Kaynak kodu ve veritabanı teslimde bana geçiyor mu?
- Alan adı ve barındırma kimin adına alınacak?
- Mevcut sitem varsa eski adresler için 301 yönlendirme haritası çıkarılacak mı?
- Teslim öncesi hangi testler yapılıyor? Sonuçları yazılı alabilir miyim?
- Site hangi teknolojiyle yazılacak ve bu teknolojiyi bilen başka geliştirici bulmak kolay mı?
- Teslim sonrası destek süresi ne kadar, neleri kapsıyor, sonrasında ne oluyor?
- Proje sırasında muhatabım kim olacak?
- Bu işi kaç iş gününde teslim etmeyi taahhüt ediyorsunuz ve gecikme olursa ne oluyor?
Beşinci ve altıncı sorulara verilen cevap, ajansla ilişkinizin ileride nasıl biteceğini belirler. Kodun ajansta kaldığı modellerde siteyi taşımak, çoğu zaman sıfırdan yaptırmakla aynı maliyete çıkar.
Portfolyoya nasıl bakılır?
Görsellere değil, canlı sitelere bakın. Portfolyo görselinde her site hızlıdır.
Yapabileceğiniz üç kontrol:
Telefondan açın. Ajansın kendi referans sitelerini mobil bağlantıyla açıp ne kadar beklediğinize bakın. Yavaşlık burada gizlenemez.
Kaynak koda bakmadan da anlaşılır bir şey var: sayfa başlıkları. Tarayıcı sekmesinde görünen başlık her sayfada aynıysa ya da virgülle ayrılmış kelime yığınıysa, o projede teknik SEO yapılmamıştır.
Sitenin yaşını kontrol edin. Portfolyodaki işler üç dört yıl önceye aitse ve hiçbiri güncellenmemişse, teslimden sonra ilişkinin nasıl gittiğini tahmin edebilirsiniz.
Referans sormak işe yarar mı?
Evet, ama ajansın verdiği referans listesi zaten memnun müşterilerden oluşur. Daha faydalı olan soru şu: "Son bir yılda tamamladığınız üç projeyi verir misiniz?"
Aradığınızda sorulacak şeyler:
- Teslim tarihi tutuldu mu?
- Sözleşmede olmayan ek ücret çıktı mı?
- Yayından sonra sorun olduğunda ne kadar sürede dönüş aldınız?
- Paneli kendiniz kullanabiliyor musunuz?
Dördüncü soruya "aslında pek girmiyorum, onlar hallediyor" cevabı geliyorsa, panel muhtemelen kullanışlı değildir.
Sözleşmede aranacak maddeler
| Madde | Neden önemli |
|---|---|
| Kapsam listesi | Hangi sayfa, hangi özellik. Dahil olmayanlar da yazılı olmalı |
| Teslim takvimi | Aşama aşama, onay noktalarıyla |
| Revizyon sayısı | Tasarım aşaması için sayıyla |
| Ödeme planı | Ön ödeme, ara ödeme, teslim ödemesi |
| Fikri mülkiyet | Kod, tasarım ve içeriğin kime geçtiği |
| Devir kalemleri | Kod deposu, veritabanı, erişim bilgileri |
| Destek süresi | Süre ve kapsam, ücretsiz olan ile olmayan |
| Gecikme | İki taraf için de sonucu ne |
| Gizlilik | Sizin verilerinizin korunması |
Bu maddelerin yarısı yoksa, sözleşme değil teklif mektubudur.
Görüşmede fark edebileceğiniz uyarı işaretleri
Sıralama garantisi veriyorsa. Google'ın algoritmasını hiçbir ajans kontrol edemez. Garanti genellikle ya kimsenin aramadığı kelimelerde verilir ya da riskli yöntemlerle kovalanır.
Fiyatı soru sormadan söylüyorsa. Kapsamı öğrenmeden verilen rakam, sonradan ek kalem olarak geri gelir.
Süreci anlatamıyorsa. "Bir ayda biter" diyor ama hangi adımda ne teslim edeceğini söyleyemiyorsa, takvim tahmindir.
Teknoloji sorusuna kaçamak cevap veriyorsa. Hangi altyapıyla çalıştığını söylemeyen bir ajans, sizi o altyapıya bağımlı bırakmayı planlıyor olabilir.
Portfolyodaki işler birbirinin aynıysa. Aynı temanın renk değiştirilmiş hali, size de satılacak şeydir.
İndirim baskısı kuruyorsa. "Bugün karar verirseniz" cümlesi, yazılım projesinde mağazacılık dilidir.
En ucuz teklif neden en ucuz?
Düşük fiyat kendi başına sorun değil. Sorun, farkın nereden geldiğinin söylenmemesi.
Fark genellikle şu kalemlerden birinden çıkar: hazır tema kullanımı, metinlerin size bırakılması, teknik SEO'nun kapsam dışı olması, test aşamasının atlanması, teslim sonrası desteğin hiç olmaması.
Bunların hepsi meşru tercihler olabilir. Bütçeniz dar ve siteniz basitse hazır tema doğru karardır. Yeter ki teklifte açıkça yazsın.
Ajans mı, serbest çalışan mı?
İkisinin de yeri var.
| Serbest çalışan | Ajans | |
|---|---|---|
| Maliyet | Genellikle daha düşük | Daha yüksek |
| Esneklik | Yüksek | Süreçlere bağlı |
| Kapsam | Tek uzmanlık alanı | Tasarım, yazılım ve SEO bir arada |
| Süreklilik riski | Tek kişiye bağımlılık | Daha dağıtık |
| Belgeleme | Kişiye göre değişir | Genellikle daha düzenli |
Basit bir tanıtım sitesi için serbest çalışan çoğu zaman yeterlidir. Entegrasyon, panel ve sürekli SEO gerektiren işlerde tek kişiye bağlanmak risklidir, çünkü o kişi hastalanınca proje de durur.
Üç adım
İyi ajans, en güzel portfolyoya sahip olan değil, sorularınıza net cevap verendir. On iki soruyu sorun, cevapları yan yana koyun, sözleşmeyi okuyun. Bu üç adım, fiyat karşılaştırmasından daha çok para kazandırır.
Bizim bu sorulara nasıl cevap verdiğimizi görmek isterseniz çalışma sürecimiz sayfasında adım adım yazılı. Kapsam konuşmak için teklif formunu doldurabilirsiniz.
- ajans seçimi
- teklif
- sözleşme
- kobi