E-ticaret sitesi açarken hangi yasal yükümlülükler var?

İnternetten satış yapan bir firmanın karşılaması gereken iki temel yükümlülük var: ETBİS'e kayıt olmak ve tüketiciyi satıştan önce yazılı olarak bilgilendirmek. Bunların dışında vergi ve kişisel veri tarafında ayrı sorumluluklar bulunur.

Aşağıdakiler hukuki görüş değil, yazılım tarafında karşımıza çıkan ve sitede karşılığı olması gereken maddelerin özeti. Kendi durumunuza uyarlamak için mali müşavirinize ve avukatınıza danışın.

ETBİS nedir, kimin kayıt olması gerekir?

ETBİS, Ticaret Bakanlığı'nın elektronik ticaret yapan işletmeleri kaydettiği bilgi sistemidir. Dayanağı 6563 sayılı Elektronik Ticaretin Düzenlenmesi Hakkında Kanun ve bu kanuna bağlı olarak 11 Ağustos 2017 tarihli 30151 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Elektronik Ticaret Bilgi Sistemi ve Bildirim Yükümlülükleri Hakkında Tebliğ.

Kendi alan adınız üzerinden mal veya hizmet satıyorsanız kayıt yükümlülüğü size aittir. Başkalarının ürünlerini satışa açan aracı hizmet sağlayıcılar da kayıt olmak durumundadır.

Kayıt ve bildirim için ücret alınmıyor. Başvuru e-Devlet üzerinden yapılıyor. Sistemde kaydınız tamamlandığında size bir doğrulama verisi verilir ve bunu sitenizde göstermeniz beklenir.

Sadece sosyal medya hesabı üzerinden satış yapanlar için kayıt zorunluluğu öngörülmemişti. Ancak bu alandaki düzenlemeler sık güncelleniyor, satış kanallarınız değişirse yükümlülüğünüzü yeniden kontrol edin.

Mesafeli satış sözleşmesi ne zaman gerekir?

Satıcı ve tüketici aynı ortamda bulunmadan kurulan her sözleşme mesafeli sözleşmedir. İnternetten yapılan satışların tamamı bu kapsamda.

Çerçeveyi 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun çiziyor. Ayrıntılar 27 Kasım 2014 tarihli 29188 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Mesafeli Sözleşmeler Yönetmeliği'nde. Yönetmelik yayımından sonra birkaç kez değiştirildi, en son değişiklikler 2026 başında yürürlüğe girdi, dolayısıyla eski bir sözleşme metnini kopyalamak riskli.

Önemli bir ayrım var: bu mevzuat tüketiciyi koruyor. Karşı taraf ticari veya mesleki amaçla alım yapıyorsa, yani bayinize satış yapıyorsanız, tüketici mevzuatı değil aranızdaki ticari sözleşme geçerli olur. Bu yüzden bayi panellerindeki iade kuralları perakende mağazadakinden farklıdır.

Sitede hangi sayfalar ve bilgiler bulunmalı?

Bu metinlerin hazırlanması yazılım işi değil, ama sitede doğru yerde ve doğru anda gösterilmesi yazılım işi. Formun sipariş tamamlanmadan önce onaylanması ve bu onayın kayıt altına alınması gerekir. Sadece alt bilgide bağlantı vermek bilgilendirme yükümlülüğünü karşılamaz.

Bir de biçim şartı var: internet üzerinden yapılan ön bilgilendirmenin okunabilir büyüklükte, sade ve anlaşılır olması aranıyor. Sekiz punto gri metinle basılmış bir sözleşme bu şartı zorlar.

Cayma hakkı nasıl işliyor?

Tüketici, gerekçe göstermeden ve ceza ödemeden 14 gün içinde sözleşmeden cayabilir. Süre, mal satışlarında teslim tarihinden, hizmetlerde sözleşmenin kurulduğu tarihten başlar.

Kritik nokta şu: tüketici cayma hakkı konusunda usulüne uygun bilgilendirilmemişse süre 14 günle sınırlı kalmıyor, uzuyor. Yani formu göstermemek ya da onaylatmamak, aylar sonra gelen bir iade talebiyle karşılaşmak demek.

Cayma hakkının kullanılamadığı durumlar da yönetmelikte sayılıyor. Kişiye özel üretilen ürünler, açıldıktan sonra iadesi sağlık açısından uygun olmayan ürünler, hızla bozulabilen mallar bunlardan bazıları. Sipariş üzerine ölçüye göre kesilen bir levha ya da özel ebatta üretilen bir kapı bu kapsama girebilir, ancak istisnayı uygularken ürününüzün gerçekten kişiye özel üretilip üretilmediğine dikkat edin. Katalog ürününü stoktan göndermek kişiye özel üretim sayılmaz.

İstisna uyguluyorsanız bunu ürün sayfasında ve ön bilgilendirme formunda açıkça yazmanız gerekir.

Fatura tarafında ne değişiyor?

İnternetten satış yapan mükellefler için e-fatura ve e-arşiv uygulamasına geçiş kuralları Vergi Usul Kanunu genel tebliğleriyle belirleniyor. Çerçeveyi 509 sıra numaralı VUK Genel Tebliği kuruyor ve hadler zaman içinde güncelleniyor.

Burada tutar yazmıyoruz çünkü eşikler dönem dönem değişiyor ve sektöre göre farklılık gösteriyor. Yapmanız gereken tek şey mali müşavirinize "bu yıl hangi hadde tabiyim, geçiş tarihim ne zaman" diye sormak.

Yazılım tarafında bilmeniz gereken şey şu: fatura otomatik kesilecekse siteniz bir e-fatura sağlayıcısına bağlanır. Bu bağlantıda sipariş verisi faturaya çevrilir, ürün kodları ve vergi oranları eşleştirilir. Eşleştirme tablosu yazılmazsa faturalar yanlış oranla kesilir ve bunu düzeltmek zahmetli.

Küçük hacimli satışta bu bağlantı şart değil, muhasebeciniz portaldan kesebilir. Günde onlarca fatura kesiliyorsa entegrasyon kendini ödüyor.

Kişisel veri tarafında ne yapmak gerekiyor?

Müşteri adı, adresi ve telefonu kişisel veridir. Sipariş almak için bunları topluyorsunuz, dolayısıyla 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu kapsamındaki yükümlülükler sizin için de geçerli.

Yazılım tarafında karşılığı olan maddeler:

• Aydınlatma metni, verinin toplandığı noktada gösterilmeli. Form gönderilirken bağlantısı görünmeli
• Pazarlama izni ile sipariş verisi ayrı alınmalı. Sipariş formundaki onay kutusu pazarlama iznini kapsamaz
• Veriye kimin erişebildiği panelde rol bazlı sınırlanmalı
• Silme talebi geldiğinde verinin gerçekten silinebilmesi gerekir. Yasal saklama süresi olan kayıtlar için istisna uygulanır
• Veri tabanı yedekleri şifreli tutulmalı

VERBİS kaydı gerekip gerekmediği çalışan sayısı ve yıllık mali bilanço gibi ölçütlere bağlı. Bunu da müşavirinize sorun.

En sık yapılan hatalar

Sahada gördüğümüz tekrar eden eksikler:

Başka bir siteden kopyalanmış sözleşme metni kullanmak. Metinde başka firmanın unvanı kalıyor ve geçersiz hale geliyor. Ön bilgilendirmeyi sipariş sonrasında e-postayla göndermek. Onayın siparişten önce alınması gerekiyor. İade koşullarını yalnızca sözleşmenin içine gömmek. Ayrı ve kolay bulunan bir sayfa olmalı. Kargo bedelini ödeme adımının son ekranında göstermek. Fiyatın vergiler ve teslim masrafı dahil olarak önceden bildirilmesi bekleniyor. İletişim bilgisi olarak yalnızca form bırakmak. Adres ve telefonun yazılı olması gerekiyor.

Kısa kontrol listesi

Siteyi açmadan önce şu satırların hepsi işaretlenmeli: şirket kuruldu, ETBİS kaydı yapıldı, satıcı bilgileri sitede görünüyor, ön bilgilendirme formu ve mesafeli satış sözleşmesi sipariş öncesinde onaylatılıyor, onaylar kayıt altına alınıyor, iade ve teslimat sayfası yayında, aydınlatma metni formların yanında, çerez tercihi yönetilebiliyor, fatura akışı belirlendi.

Bu listeyi karşılayan bir site sanal POS başvurusunda da daha az sorun yaşıyor, çünkü bankalar benzer maddelere bakıyor.

Kurulumun ticari tarafını e-ticaret hizmet sayfamızda, teknik adımları e-ticaret sitesi kurma rehberinde bulabilirsiniz. Ödeme altyapısı seçimi için sanal POS yazımıza bakın. Sermaye şirketlerinin ayrı bir internet sitesi yükümlülüğü var, onu da ayrı bir yazıda ele aldık.